TAKIM ÇELİKLER

Takım çelikleri malzemelerin işlenmesi ve şekillendirilmesi için kullanılan asil çeliklerdir. Diğer çelik gurupları gibi takım çeliklerinde kimyasal bileşime göre sınıflandırma veya sınırlandırma mümkün olmamaktadır, zira hem kimyasal bileşim çok geniş aralıklarda değişebilmekte ve hem de diğer çelik gurupları ile kesişebilmektedir.

• Bu nedenle aynı kimyasal bileşimdeki çelikler üretim şekillerindeki (yöntemlerindeki) değişikliklerle farklı özelliklere sahip olabilmektedir, böylece farklı kullanım alanlarında aynı kimyasal bileşime sahip malzeme farklı isimler ile adlandırılabilmektedir,

 

örneğin

• 29 CrMoV 9 (1.2307, plastik enjeksiyon kalıbı

• 30 CrMoV 9 (1.7701) ıslah çeliği

• 31 CrMoV 9 (1.8519) nitrasyon çeliği

Takım malzemelerinde beklenen en önemli özellik kullanım şartlarında plastik şekil değiştirmemesi, kırılmaması (veya çatlak oluşmaması) ve mümkün olduğunca uzun süre yüzeyinin değişmeden (yüzey genel, oksidasyon, pürüzlülük, sertlik vb.) kalması.

• Böylece takım çeliklerinin en önemli kullanım özelliklerini belirleyen

-        sertlik,

-        tokluk 




SOĞUK İŞ TAKIM ÇELİKLERİ VE BİLEŞİMLERİ

Malz. No.

BÖHLER

DIN

C

Si

Mn

Cr

Mo

Ni

V

W

1.2080

K100

X 210 Cr 12

2.00

0.25

0.30

11.50

-

-

-

-

1.2601

K105

X 165 CrMoV 12

1.60

0.35

0.30

11.50

0.60

-

0.30

0.50

1.2436

K107

X 210 CrW 12

2.10

0.25

0.30

11.50

-

-

-

0.70

1.2379

K110

X 155 CrVMo 12-1

1.55

0.25

0.35

11.80

0.80

-

0.95

-

H.2380

K190

X 220 CrVMo 13-4

2.30

0.40

0.40

12.50

1.10

-

4.00

-

1.2345

K306

X 50 CrVMo 5-1

0.51

0.95

0.30

5.00

1.40

-

1.40

-

H.K340

K340

-

1.10

0.90

0.40

8.30

2.10

-

0.50

-

1.2550

K455

60 WCrV 7

0.63

0.60

0.30

1.10

-

-

0.18

2.00

H.2510

K460

100 MnCrW 4

0.95

0.25

1.10

0.55

-

-

0.10

0.55

1.2210

K510

115 CrV 3

1.18

0.25

0.30

0.70

-

-

0.10

-

1.2767

K600

X 45 NiCrMo 4

0.45

0.25

0.40

1.30

0.25

4.00

-

-

1.2842

K720

90 MnCrV 8

0.90

0.25

2.00

0.35

-

-

0.10

-



SICAK İŞ TAKIM ÇELİKLERİNDE ISIL İŞLEM KOŞULLARI


Malz. No.


DIN

Sıcak Şekil. Sıcaklığı (˚C)

Yumuşak Tavlama Sıcaklığı (˚C)

Gerilim Alma (˚C)

Yumuşak Tavlama Sonu Sertlik (BSD 30)

Sertleştirme Sıcaklığı (˚C)


Sertleştirme Ortamı

Sertleştirme Sonu Sertlik (HRC)

MENEVİŞLEMEDEN SONRA ELDE EDİLEN TAKRİBİ SERTLİK (HRC)

400

500

550

600

650

700

1.2581

X 30 WCrV 9 3

1100-900

750-800

600-650

240

1070-1150

Y-SB-H

48-52

50

51

52

50

46

38

1.2344

X 40 CrMoV 5 1

1100-900

750-800

600-650

229

1020-1080

Y-SB-H

52-56

54

55

54

50

40

32

1.2367

X 38 CrMoV 5 3

1100-900

750-800

600-650

229

1030-1080

Y-SB-H

52-56

52

54

53

50

44

35

1.2365

X 32 CrMoV 3 3

1100-900

750-800

600-650

229

1010-1050

Y-SB

52-56

50

51

52

50

45

36

1.2714

56 NiCrMoV 7

1100-850

650-700

650

248

830-870

Y

52-58

50

48

43

40

36

-



HIZ ÇELİKLERİ VE BİLEŞİMLERİ

Malz. No.

DIN

C

Simax

Mnmax

Pmax

Smax

Co

Cr

Mo

V

W

1.3202

H 12-1-4-5

1.30-1.45

0.45

0.40

0.03

0.03

4.5-5.00

3.80-4.50

0.70-1.00

3.50-4.00

11.5-12.5

1.3207

H 10-4-3-10

1.20-1.35

0.45

0.40

0.03

0.03

9.5-10.5

3.80-4.50

3.20-3.90

3.00-3.50

9.00-10.00

1.3243

H 6-5-2-5

0.88-0.96

0.45

0.40

0.03

0.03

4.5-5.00

3.80-4.50

4.70-5.20

1.70-2.00

6.00-6.70

1.3246

H7-4-2-5

1.05-1.15

0.45

0.40

0.03

0.03

4.80-5.20

3.80-4.50

3.60-4.00

1.70-1.90

6.60-7.10

1.3255

H 18-1-2-5

0.75-0.83

0.45

0.40

0.03

0.03

4.50-5.00

3.80-4.50

0.50-0.80

1.40-1.70

17.5-18.5

1.3342

HC 6-5-2

0.95-1.05

0.45

0.40

0.03

0.03

3.80-4.50

4.70-5.20

1.70-2.00

6.00-6.70

1.3343

H 6-5-2

0.86-0.94

0.45

0.40

0.03

0.03

3.80-4.50

4.70-5.20

1.70-2.00

6.00-6.70

1.3344

H 6-5-3

1.17-1.27

0.45

0.40

0.03

0.03

3.80-4.50

4.70-5.20

2.70-2.30

6.00-6.70